Oép và Thang Máy

Óep (web) có vẻ chẳng liên quan gì đến thang máy, nhưng hôm nọ lại có người so sánh óep với thang máy mới lạ.

Này nhé, các điểm giống nhau cơ bản là:

* Khi vào web hay vào thang máy, người ta đều sử dụng ngón tay, nhiều nhất là ngón trỏ, để nhấn link hay nhất nút.

* Nếu biết trước đích đến, người ta vào web hay vào thang máy với tâm trạng rất thỏai mái. Nếu không biết trước đích đến, người ta cứ lơ ngơ.

Hoặc người ta tần ngần đọc bảng danh mục công ty mà tìm đích đến, rồi đứng tần ngần trước cửa thang tự hỏi cái thang này có dẫn mình đến đích hay không. Hoặc vào trang chủ của một site tần ngần click đại đôi chỗ.

* Nếu đã biết đích đến, thì người ta lại có thói quen di chuyển máy móc theo kiểu con thoi tới lui giữa vài điểm cố định.

Văn phòng của tôi ở lầu 5, khi vào thang máy là tôi trỏ tay đúng phím số 5 & làm cho nó sáng đèn. Khi vào trang chủ, tôi click ngay link dẫn tôi đến mục mà tôi đã quen thuộc và ưng ý từ trước.

Nhưng nếu có ai hỏi tôi lầu 14 có gì trên đó, tôi đành nhìn người ta cười trăn trối. Tôi có việc gì lên đó đâu mà biết.

Cũng như khi ai hỏi tôi có đọc một bài nào đó nằm trong mục chat chit hay chưa, thì tôi lại nhỏen miệng cười trừ. Cái mục chat chit ấy à, tôi nghĩ bụng, năm thì mười thuở mới vào liếc sơ qua.

Quản lý web và thang máy:

Một lần sử dụng thang máy của một khách sạn, có 1 cái ad về nhà hàng ở tầng trên cùng với hình chụp cái ông đầu bếp quản lý nhà hàng ấy. Cái ad đó có tác dụng như một bảng chỉ đường, cho tôi một thông điệp về tầng trên cùng: "trên đó có cái gì?" Nguyên tắc rất đơn giản, không cần phải lọ mọ lên tầng trên cùng cũng biết trên đó có cái gì. Nguyên tắc về sự nhận thức, về awareness.

Nguyên tắc đó cũng vẫn áp dụng đúng với web. Vào một trang chủ nhiều thông tin, người dùng thấy một mớ link. Rảnh thì mới ngồi thử vào từng link xem trong đó có gì. Vào đó rồi, lại thấy tiếp một mớ link khác, lại click đại một link nào đó. Chưa kịp khám phá đã bắt đầu nản. Cơ hội giữ chân người dùng của trang web còn được bao nhiêu phần trăm?

Cấu trúc của website cần đơn giản như cấu trúc bên trong thang máy để không lãng phí thời gian người dùng. Chọn lựa thông tin để hiển thị cũng giống như chọn lựa số phím tối đa, tương đương số tầng phục vụ tối đa của một thang máy.

Cũng giống như cái ad về cái nhà hàng và ông đầu bếp, việc quản lý web cũng cần lưu ý cách tạo nhận thức cho người dùng về nơi đang lưu trữ các thông tin mà họ có thể cần, nhất là khi nơi lưu trữ các thông tin đó không nằm trong lộ trình con thoi của người dùng khi họ vào website.